Het grootbedrijf


De Rhätische Bahn


De modulegroep Swiss Trak is geïnspireerd door het Zwitserse smalspoor en in het bijzonder de Rhätische Bahn. De Rhätische Bahn is een Zwitserse smalspoorwegmaatschappij in het kanton Graubünden. (Ferrovia Retica in het Italiaans en Viafier Retica in het Retoromaans geheten). De modules van Swiss Trak zijn een nabootsing van een stukje uit de werkelijkheid of zijn qua landschap zo gemaakt dat het net lijkt of dat er een 'stukje landschap is uitgesneden' uit het Zwitserse kanton Graubünden. Graubünden is het grootste kanton en ligt in het oosten van Zwitserland. De hoofdstad is Chur. Verdere bekende plaatsen zijn St. Moritz, Davos en Klosters. Bij Reichenau stromen Vorderrhein en Hinterrhein samen om zo als de Rijn z'n weg naar de Noordzee te vervolgen. Kuuroorden als Arosa en Scuol zijn bekend om hun geneeskrachtige baden en in de winter kan men met de slee over de afgesloten pasweg van Preda naar Bergün roetsjen.

Geschiedenis van de Rhätische Bahn:


De spoorwegmaatschappij komt voort uit de in 1888 opgerichte Schmalspurban Landquart-Davos AG, die in 1895 haar naam veranderde in Rhätische Bahn.

Willem-Jan Holsboer (geboren in 1834 te Zutphen) is de grondlegger van de kuuroorden in Davos en oprichter van de Zwitserse spoorwegmaatschappij Rhätische Bahn. Na diverse omzwervingen op zee, eerst als scheepsjongen, later als kapitein, kwam hij vanwege zijn zieke vrouw terecht in Zwitserland. Hij hoopte dat de gezonde berglucht haar zou genezen. Tevergeefs, want zij stierf niet lang daarna. Holsboer bleef in Davos en raakte bevriend met dr. Alexander Spengler, oprichter van het eerste Davoser kuuroord. Holsboer besloot zich in te zetten voor uitbouw van de kuuroorden in Davos en de bouw van een spoorlijn tussen Landquart en Davos. Na realisatie hiervan stond hij aan de wieg van verdere uitbouw van de spoorlijnen van de Rhätische Bahn in het kanton Graubünden. Holsboer overleed op 8 juni 1898 in Davos.

Bron: Wikipedia

De Rhätische Bahn heden:

Ondanks dat op meterspoor (normaalspoor heeft een breedte van 1435mm) wordt gereden is de Rhätische Bahn een volwaardig spoorwegbedrijf. Er is veel personenverkeer ten behoeve van de forenzen. Een heel groot aandeel zijn ook de vele toeristen die Graubänden bezoeken voor de wintersport of tijdens de zomervakantie. De RhB heeft hier aardig op ingespeeld door exprestreinen te laten rijden. Bekende namen zijn de Glacier Express en de Bernina Express. Veel locomotieven van de RhB zijn beschilderd in de kleuren en logos van een bedrijf. In een aantal gevallen is de locomotief ook betaald door dat bedrijf (kosten van een nieuwe loc in 1993: ca. € 4 miljoen). Kenmerk van een spoorlijn door het hooggebergte zijn de talloze bruggen en tunnels. De bekendste op het RhB net is het Landwasserviadukt en aansluitende tunnel. De trein rijdt hier haaks de tunnel in. Kort daarna komt de trein aan op station Filisur, knooppunt in het net met de pendeltrein naar Davos. Een ander technisch hoogstandje is het Langwies viadukt: ruim 100 meter boven de Plessur (het riviertje dat van Arosa naar Chur stroomt) was het eerste betonnen viaduct op z'n schaal gebouwd (1908).

grootbedrijf1

Ook is het goederenverkeer aanzienlijk. Door de smalle wegen en milieuverordeningen is het, ondanks de hoge kosten, efficiënter om het goederentransport per trein te doen. Er worden veel stukgoederen vervoerd, maar de laatste jaren vind er steeds meer containervervoer plaats. De containers zijn vaak in de kleuren van de betreffende winkelketen of transporteur geschilderd. Dit levert een treinsamenstelling op van wagons met bonte kleuren. Belangrijke goederentreinen zijn de olietreinen die 'vol' over de Berninabahn van Italië naar Pontresina gaan. De ketelwagens zijn vooral gevuld met huisbrandolie. Zij zijn vaak gecombineerd met lege houttransportwagons die op de terugweg zijn beladen met boomstammen voor de Italiaanse houtverwerking. Elk dal heeft zijn eigen stukgoederentrein. Dagelijks rijdt deze over elke spoorlijn. In de stationnetjes onderweg vindt derhalve veel rangeerwerk plaats. Je moet niet gek opkijken als er bij veel sneeuwval treinen beladen met sneeuw ziet rijden. Dit wordt afgevoerd uit de dorpen en veelal op de route van de Engadiner Langlaufmarathon gelost.

Het net van de RhB:


grootbedrijf2

Bron: Rhätische Bahn

Hoewel de RhB de grootste smalspoormaatschappij in Zwitserland is, is het zeker niet de enige! In Disentis sluit het RhB netwerk aan op dat van de MGB, een fusie van de Furka Oberalp Bahn en de Brig-Visp-Zermatt Bahn. Gezamenlijk exploiteren zij de al genoemde Glacier Express tussen St. Moritz/Davos en Zermatt. Verder zijn er nog de Zentralbahn (SBB Brünig en LSE), de MOB (omgeving Montreux) en de CJ (in de Jura, het Franstalige deel). Er zijn nog talloze andere, veelal kleine smalspoorbedrijfjes in Zwitserland, en U kunt modellen daarvan dus ook op onze modulebaan tegen komen.

De Furka-Oberalpbahn:

De Furka-Oberalpbahn is de verbindende schakel in het grootste smalspoornetwerk in ZWitserland, met de beroemde Glacier Express die de gerenomeerde wintersportplaatsen St. Moritz en Zermatt verbindt.

grootbedrijf3

Geschiedenis van de Furka-Oberalpbahn

De lijn heeft z'n oorsprong in een met Frans kapitaal opgerichte maatschappij die door oorlogsomstandigheden de plannen niet kon voltooien. Met daadkrachtige hulp van gemeenten, Kantons en de buurspoorwegmaatschappijen RhB en VZ kon in 1923 de doorgaande lijn Brig-Disentis eindelijk worden geopend. In 1930 verschijnt de Glacier Express, als de VZ hun spoorlijn van Visp doortrekken naar Brig. In eerste instantie nog met stoom, maar kort na het uitbreken van de volgende wereldoorlog werd besloten de lijn te electrificeren, hetgeen in 1941 geschiedde. Hierna gebeurd er jarenlang weinig, afgezien van een grondige modernisering met nieuwe treinen in de jaren 60. De grote verandering komt met de komst van de Furkatunnel, als het bergtraject over de Furkapas meer en meer een "Engpass" wordt en een belemmering in de ontwikkeling van de diverse dalen blijkt. In 1982 gaat de tunnel open en de gelegenheid wordt gebruikt om de treindienst te herstructureren met wederom nieuwe treinen (maar van een bestaand type). Nu was een volledige jaardienst over de hele lijn mogelijk, voorheen moest het traject over de Furkapas in de winter worden gesloten. In 1993 werd een moderniseringsprogramma uitgevoerd voor de Glacier Express, met nieuwe Panorama rijtuigen uit de ontwerpstal van Pininfarina.

grootbedrijf4

De Furka-Oberalpbahn heden:

Begin 21e eeuw kwam de fusie met de inmiddels tot BVZ omgedoopte VZ tot stand. Laatstgenoemde was zeer winstgevend wegens het vervoersmonopoly tussen Tasch en Zermatt, terwijl de FO verlieslijdend was. De nieuwe maatschappij heet MGB.